Wat is SaaS? Software as a service is software die je afneemt als abonnement in plaats van koopt. De leverancier host de applicatie, onderhoudt hem en levert de updates. Jij logt in via je browser en betaalt per gebruiker per maand. Denk aan Microsoft 365, Slack of Exact Online.
De meeste organisaties gebruiken inmiddels tussen de tien en dertig SaaS-pakketten zonder ze zo te noemen. Het CRM, de boekhouding, de urenregistratie, de chattool. Het model is zo gewoon geworden dat de vraag niet meer is of je SaaS gebruikt, maar hoeveel je er per jaar aan kwijt bent.
In dit artikel lees je wat SaaS precies is, hoe het verschilt van PaaS en IaaS, welke voordelen en nadelen eraan hangen en wanneer maatwerk de betere keuze is. Ook lees je wat het kost om zelf een SaaS-product te laten bouwen. Geen verkooppraat, wel de nadelen die leveranciers zelf niet opschrijven.
SaaS staat voor software as a service. De leverancier draait de software op zijn eigen infrastructuur en verkoopt jou toegang, niet het product zelf. Je koopt geen licentie en je installeert niets op eigen servers. Je huurt het gebruik.
Vier kenmerken maken software tot SaaS:
Vergelijk dat met traditionele software. Daar kocht je een licentie, installeerde IT het pakket op eigen servers en deed je elke drie tot vijf jaar een upgradeproject. Dat kostte weken en ging gepaard met stilstand.
Het SaaS-model haalt dat probleem weg bij de klant en legt het bij de leverancier. Dat is de kern van software as a service: je koopt een resultaat, geen installatie.
Wat is SaaS software? SaaS software is gewoon software die volgens dat model wordt geleverd. De term voegt niets toe aan “SaaS”, maar benadrukt het onderscheid met software die je op eigen servers installeert. Een SaaS-applicatie en een SaaS-oplossing betekenen hetzelfde. Het gaat steeds om één centraal gehoste applicatie waar veel klanten tegelijk gebruik van maken.
SaaS is de bovenste van drie cloudlagen. Het verschil zit in hoeveel je zelf regelt.
Denk aan vervoer. Bij IaaS huur je een auto: je hebt het voertuig, maar je rijdt zelf, tankt zelf en zorgt zelf voor onderhoud. Bij PaaS heb je een leaseauto: het onderhoud is geregeld, je rijdt alleen nog. Bij SaaS neem je een taxi: je stapt in en komt aan.
Voor de meeste organisaties is alleen de bovenste laag relevant. IaaS en PaaS zijn keuzes die je maakt als je zelf software laat bouwen. Welke laag daarbij past, hangt samen met de bredere software architectuur van je product.
De bekendste voorbeelden zitten waarschijnlijk al in je browser:
SaaS-bedrijven in Nederland doen het goed. Exact en AFAS zijn de klassiekers, maar Bynder, Channable, Mews, Sendcloud en Recruitee bouwden allemaal internationale SaaS-bedrijven vanuit Nederland. Voor B2B SaaS is de Nederlandse markt bovendien groot genoeg om op te starten en klein genoeg om snel te leren.
Wat deze producten gemeen hebben: één applicatie, duizenden klanten, elk in hun eigen afgeschermde omgeving. Dat principe heet multi-tenant en het is de technische ruggengraat van bijna elk SaaS-platform.
SaaS is voor de meeste bedrijfsprocessen de verstandige keuze. Dat is de eerlijke conclusie. Maar de nadelen worden zelden genoemd door de partijen die het verkopen, en juist die nadelen bepalen of je over drie jaar nog tevreden bent.
Voordelen: lage startkosten, binnen dagen live, updates en beveiliging geregeld, schaalt mee per gebruiker, overal toegankelijk, geen eigen serverbeheer.
Nadelen: de kosten lopen door zolang je het gebruikt, beperkt aanpasbaar, je data staat bij een derde partij, prijsverhogingen liggen buiten je invloed, functies kunnen verdwijnen, vendor lock-in bij overstappen.
De kosten stoppen nooit. Een B2B SaaS-abonnement kost al snel €45 per gebruiker per maand. Bij 40 gebruikers is dat €1.800 per maand, €21.600 per jaar en €108.000 over vijf jaar. Zonder de prijsverhogingen van gemiddeld 5 tot 10 procent per jaar. Dat is geen argument tegen SaaS. Het is wel een getal dat je moet kennen voordat je zegt dat maatwerk te duur is.
SaaS versus on-premise. Bij on-premise draait de software op je eigen servers. Je hebt volledige controle over je data en kunt vaak dieper aanpassen. Daar staat tegenover dat je zelf verantwoordelijk bent voor beveiliging, back-ups en beschikbaarheid. Alleen organisaties met zware compliance-eisen kiezen hier nog bewust voor.
Vendor lock-in is het echte risico. Je processen worden gebouwd rond de logica van één leverancier. Na drie jaar is overstappen een migratieproject. We schreven eerder over waarom vendor lock-in een reëel bedrijfsrisico is. Je verkleint dat risico met een geteste exportfunctie, koppelingen via een eigen tussenlaag en een afspraak over je data.
Voor standaardprocessen bestaat er bijna altijd goede SaaS. Boekhouding, salarisadministratie, e-mail: daar ga je niets bouwen wat beter is dan wat er al is. Kopen wat er is, is dan de professionele keuze.
Maatwerk wordt interessant zodra een van deze vijf punten speelt:
Eerlijk blijft eerlijk: maatwerk vraagt een hogere investering vooraf en je bent zelf verantwoordelijk voor doorontwikkeling. In wat is maatwerk software leggen we uit wanneer die afweging positief uitpakt.
De meest voorkomende uitkomst is een combinatie. Standaard SaaS voor de generieke processen, maatwerk voor het stuk dat je uniek maakt. Wij bouwen daarom vaak een schil bovenop bestaande pakketten in plaats van een vervanger. Hoe zo’n traject loopt, lees je op maatwerk software laten maken.
Wil je zelf een SaaS-product in de markt zetten, dan koop je er een aantal vraagstukken bij die een gewone webapplicatie niet kent.
De verstandige route is klein beginnen. Bouw eerst een minimum viable product met alleen de kern, zet die bij echte klanten neer en bouw pas uit wat bewezen nodig is. Twee jaar in het donker bouwen is de duurste manier om erachter te komen dat niemand erop zat te wachten.
Er zijn twee kostenvragen. Wat kost het om SaaS af te nemen, en wat kost het om er zelf een te bouwen.
SaaS afnemen kost in B2B doorgaans €10 tot €150 per gebruiker per maand. Simpele tools zitten onderin, een volwaardig CRM of ERP bovenin. Reken op prijsverhogingen van 5 tot 10 procent per jaar en op meerkosten voor koppelingen, extra opslag en premium support. Het SaaS pricing model is bijna altijd per gebruiker, soms per transactie.
Zelf SaaS laten bouwen begint bij maatwerk software vanaf €10.000. Een klantportaal ligt doorgaans tussen €20.000 en €60.000, afhankelijk van het aantal koppelingen. Een echt multi-tenant SaaS-product met gebruikersbeheer, facturatie en klantomgevingen begint in de praktijk rond €50.000 voor een eerste werkende versie.
Reken daarbovenop op doorlopende kosten van ongeveer 15 tot 20 procent van de bouwkosten per jaar voor hosting, onderhoud en doorontwikkeling. Wat de prijs precies bepaalt, staat in software ontwikkelen kosten en wat kost een platform laten bouwen.
Jan
jan@troop.digital
Software architectuur is het geheel van fundamentele keuzes over hoe een systeem is opgebouwd: welke onderdelen er zijn, hoe ze data uitwisselen en waar ze draaien. Die keuzes bepalen wat je software later kan, wat …
jesse@troop.digital
Een digitaal platform is een online omgeving die gebruikers, data en processen samenbrengt op één plek. Meerdere partijen werken erin met dezelfde informatie.
jan@troop.digital